Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου
Τρίτη 12 Μαΐου 2015
Σάββατο 25 Απριλίου 2015
Zωντανές διαδικτυακές μεταδόσεις

Πρόγραμμα ζωντανών μεταδόσεων
(live streaming)
της υπηρεσίας ΔΙΑΥΛΟΣ για το διάστημα 26/4/15 - 3/5/15
Ποιος και πώς ορίζει την ιστορική μνήμη;
• Δευ, 27/04/2015 - 19:00

|
Ομιλητές:
|
Αντώνης Λιάκος, Χριστίνα Κουλούρη, Νίκος Μπελαβίλας, Τάσος Σακελλαρόπουλος
|
|
URL μετάδοσης:
|
|
|
URL εκδήλωσης:
|
Κάτι τρέχει με την ελληνική οικογένεια
• Τρί, 28/04/2015 - 19:00

|
Ομιλητές:
|
Άντζελα Δημητρακάκη, Έφη Γαζή, Θεόφιλος Τραμπούλης, Κώστας Περούλης,
Δηώ Καγγελάρη, Δημήτρης Δημητριάδης, Κώστας Γκοτζαμάνης, Δημήτρης
Παπανικολάου
|
|
URL μετάδοσης:
|
|
|
URL εκδήλωσης:
|
2η Ημερίδα ΕΛ/ΛΑΚ Μονάδας Αριστείας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
• Τετ, 29/04/2015 - 17:00

|
Ομιλητές:
|
|
|
URL μετάδοσης:
|
|
|
URL εκδήλωσης:
|
Πώς να μιλήσει κανείς για το χρόνο, ακόμα και στους υπολογιστές;
• Τετ, 29/04/2015 - 19:00

|
Ομιλητές:
|
Γιάννης Ιωαννίδης, Gérard Berry
|
|
URL μετάδοσης:
|
|
|
URL εκδήλωσης:
|
Κυριακή 19 Απριλίου 2015
Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η
ΔΗΜΟΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - Χρήσεις
και καταχρήσεις της ιστορίας
Επιμέλεια: Α.
Ανδρέου, Σ. Κακουριώτης, Γ. Κόκκινος, Ε. Λεμονίδου, Ζ. Παπανδρέου, Ε.
Πασχαλούδη
Εκδόσεις
Επίκεντρο
Η δημόσια ιστορία αποτελεί το πεδίο εκείνο
της ιστοριογραφίας που αναπτύσσεται ανεξάρτητα από την ακαδημαϊκή έρευνα. Πολλά
και διαφορετικά ιστορικά γεγονότα έρχονται στη δημόσια συζήτηση, γίνονται
αντικείμενο έντονου –ενίοτε μάλιστα και παθολογικού– ενδιαφέροντος ποικίλων
και ετερόκλητων κοινωνικών ομάδων, προβάλλονται από τα MME και την πολιτιστική
βιομηχανία, εγγράφονται σε πολιτικές ταυτότητας και πολλές φορές διχάζουν την
κοινή γνώμη, κατακερματίζοντας το ιστορικό νόημα και προκαλώντας όλο και
συχνότερα «συμβολικούς πολέμους».
Σκοπός της δημόσιας ιστορίας, η
πληροφόρηση, η εκλαΐκευση, η καταγραφή της τραυματικής μνήμης, η συσχέτιση
μνήμης και ταυτότητας, η ιστορική αφύπνιση, η ψυχαγωγία και καλλιέργεια ενός
κοινού που δεν είχε ποτέ επαφή με την επιστημονική διάσταση της ιστορίας. Σε
κάποιες περιπτώσεις εμφανίζεται ως κίνημα που στρέφει τα φώτα της προσοχής στις
φωνές εκείνες που δεν βρίσκουν συνήθως θέση στην παραδοσιακή αντίληψη περί
ακαδημαϊκής ιστοριογραφίας. Έτσι, το χάσμα μεταξύ ακαδημαϊκής ιστορίας και
αντιλήψεων του μαζικού κοινού για το παρελθόν συνεχώς διευρύνεται.
Η ακαδημαϊκή ιστοριογραφία αρθρώνει
αναφορικά με το πεδίο της δημόσιας ιστορίας μια δυναμική και αμφιθυμική σχέση,
δεδομένου ότι και ακαδημαϊκοί ιστορικοί συμμετέχουν στις διεργασίες παραγωγής
ιστορικού νοήματος στον δημόσιο χώρο. Παράλληλα, η επιστημονικοποίηση του
πεδίου της δημόσιας ιστορίας σχετίζεται με διεργασίες όπως η παρουσία των
σπουδών της μνήμης ή του τραύματος, των πολιτισμικών σπουδών, της
κοινωνιολογίας της κουλτούρας και της πολιτισμικής και λογοτεχνικής θεωρίας και
την κοινωνική εμβέλεια της προφορικής ιστορίας.
Παρόλο που τις τελευταίες δεκαετίες η
αυθόρμητη «παραγωγή» δημόσιας ιστορίας υπήρξε συχνά πληθωρική, το επιστημονικό
συνέδριο με θέμα «Χρήσεις και καταχρήσεις της ιστορίας: Η δημόσια ιστορία στην
Ελλάδα», απ’ όπου και τα κείμενα που δημοσιεύονται στον παρόντα τόμο, αποτέλεσε
ένα από τα πρώτα που επικεντρώθηκαν
στο θέμα της δημόσιας ιστορίας στην Ελλάδα. Με όλα τα παραπάνω υπόψη και
με δεδομένη την άνθηση του ενδιαφέροντος γενικά για την ιστορία, άρα και τη
διεύρυνση του πεδίου αναφορών και των μέσων της δημόσιας ιστορίας τα τελευταία
χρόνια, επισημαίνεται η ανάγκη κωδικοποίησης των θεμελιωδών επιστημονικών
θέσεων και αρχών του κλάδου, καθώς επίσης και μιας περιεκτικής και
αντικειμενικής χαρτογράφησης του αντικειμένου του.
Βλ. Εισαγωγή και Περιεχόμενα στο: http://www.epikentro.gr/index.php?isbn=9789604585311
Βλ. Εισαγωγή και Περιεχόμενα στο: http://www.epikentro.gr/index.php?isbn=9789604585311
Σάββατο 11 Απριλίου 2015
Επιστημονικό Συνέδριο
Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΟΝ ΨΥΧΡΟ ΠΟΛΕΜΟ
Από την Απελευθέρωση μέχρι το
1989. Διεθνές πλαίσιο και εσωτερικές εξελίξεις
Πρόσκληση ενδιαφέροντος
Η
Απελευθέρωση συνοδεύτηκε από έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο, η κληρονομιά του
οποίου διαμόρφωσε τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος, και διέτρεξε και
επηρέασε τους θεσμούς και την εξέλιξη των πολιτικών ιδεών στη χώρα μας. Η
διαίρεση που δημιούργησε ο εμφύλιος πόλεμος υπονόμευσε τις ομαλές πολιτικές εξελίξεις
στη μεταπολεμική εποχή και εμπόδισε τον εκδημοκρατισμό και τη φιλελευθεροποίηση
του πολιτικού συστήματος, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ευνοϊκών συνθηκών για την
δικτατορία της 21ης Απριλίου.
Ταυτόχρονα,
η ελληνική ιστορία μετά το 1944 διαπλέκεται με τις διεθνείς εξελίξεις στο
πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Ο ίδιος ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος θεωρήθηκε η πρώτη
«θερμή» σύγκρουση «δι’ αντιπροσώπων» του Ψυχρού Πολέμου, ενώ η έκβασή του
συνοδεύτηκε από την ένταξη της Ελλάδας στο δυτικό «στρατόπεδο». Η ένταξη σε
έναν από τους δύο μεταπολεμικούς «κόσμους» θα προσδιόριζε ένα πλαίσιο επιλογών
στο πεδίο της ασφάλειας και της εξωτερικής πολιτικής, καθώς και τη στάση της
χώρας απέναντι στον ψυχροπολεμικό Άλλο. Παράλληλα, δημιουργούσε περίπλοκες και
άνισες σχέσεις με τη δυτική υπερδύναμη, σχέσεις που υπέστησαν τον αντίκτυπο των
διακυμάνσεων στις διατλαντικές σχέσεις. Στο πλαίσιο αυτό διευκολύνθηκε η ένταξη
της χώρας στους διαμορφούμενους δυτικούς θεσμούς (ΟΟΣΑ, ΝΑΤΟ, ΕΟΚ κ.ά.). Από
την άλλη πλευρά, η ψυχροπολεμική ένταξη δεν απέκλεισε πιο στενά εθνικές
επιλογές, όπως φάνηκε με το Κυπριακό και τη διαμάχη μεταξύ της Ελλάδας και της
Τουρκίας στο Αιγαίο.
Πέρα
από τις εξωτερικές διαστάσεις, στις σπουδές του Ψυχρού Πολέμου επισημαίνεται η
διαδραστική σχέση εκείνης της αντιπαράθεσης με στοιχεία της πολιτικής
κουλτούρας ή της εσωτερικής πολιτικής και κοινωνικής δραστηριότητας, π.χ. την
πρόσληψη από την κοινή γνώμη, τη διαμόρφωση των στρατηγικών στόχων ενός
δρώντος, την ιδεολογία, την εσωτερική πολιτική, τις στρατηγικές ανάπτυξης και
εκσυγχρονισμού, την προπαγάνδα, την πολιτική για τον πολιτισμό. Οι παλαιότερες
βεβαιότητες για την ύπαρξη στεγανών διαμερισμάτων μεταξύ της «εξωτερικής» και
της «εσωτερικής» πολιτικής αμφισβητούνται, καθώς γίνεται όλο και περισσότερο
σαφές ότι ο Ψυχρός Πόλεμος δεν ήταν απλώς μια παραδοσιακή σύγκρουση στο κλασικό
μεταβεστφαλιανό «σύστημα κρατών», αλλά μια ευρύτερη κρίση νομιμοποίησης που
αφορούσε κοσμοαντιλήψεις, ταυτότητες και τρόπους προσαρμογής σε ένα
παγκοσμιοποιούμενο διεθνές περιβάλλον που άλλαζε υπό την πίεση πολιτικών,
οικονομικών και τεχνολογικών εξελίξεων.
Η
κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου θα
αλλάξει εκ βάθρων το διεθνές πολιτικό σκηνικό. Στην Ελλάδα, η αποκλιμάκωση της
έντασης μεταξύ των δύο παγκόσμιων στρατοπέδων και η ανανέωση που έφερε η περεστρόικα
αποτυπώθηκαν στη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας μεταξύ των δύο
αντιπάλων του εμφυλίου, αλλά και στην ομόφωνη ψήφιση από το κοινοβούλιο του
νόμου για την άρση των συνεπειών του εμφυλίου πολέμου. Οι παραπάνω εξελίξεις
θεωρήθηκαν, τουλάχιστον στη δημόσια σφαίρα, ως η χαριστική βολή στην επιρροή
του εμφυλίου πολέμου στο πολιτικό σύστημα. Από την άλλη πλευρά, η πτώση του
Τείχους, ενώ αφαιρούσε μια «σταθερά» στη διαμόρφωση της ελληνικής εξωτερικής
πολιτικής, δεν αρκούσε για να επιλύσει συγκρούσεις που είχαν τις απαρχές τους
σε περιφερειακές πραγματικότητες (Κύπρος, Αιγαίο), ενώ παράλληλα απελευθέρωσε
άλλες κεντρόφυγες δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή, με κύριο αποτέλεσμα τους
διαδοχικούς πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Το «τέλος της Ιστορίας»
αποδεικνυόταν ευσεβής πόθος.
Τα
τελευταία χρόνια, οι μελέτες για τη θέση της Ελλάδας στο ψυχροπολεμικό πλαίσιο
από τη δεκαετία του 1940 έως και τη δεκαετία του 1970 έχουν προχωρήσει πολύ. Η
πρόσβαση σε αρχειακές ενότητες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αλλαγές στην
οπτική και τη μεθοδολογία και μεγάλο εύρος διεπιστημονικών προσεγγίσεων μας
επιτρέπουν να δούμε τις διεθνείς και
εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις υπό ένα ευρύτερο και πιο συγκριτικό πρίσμα.
Πιο συγκεκριμένα, μας επιτρέπουν να αντιμετωπίσουμε την ελληνική πραγματικότητα
ως ένα κομμάτι της αντιπαράθεσης και των διπλωματικών ανταγωνισμών του Ψυχρού
Πολέμου.
Με
βάση τις παραπάνω σκέψεις το Δίκτυο Μελέτης Εμφυλίων Πολέμων, το Πανεπιστήμιο
Μακεδονίας και το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας διοργανώνουν συνέδριο με
θέμα: «Η Ελλάδα στον Ψυχρό Πόλεμο: Από
την Απελευθέρωση μέχρι το 1989. Διεθνές πλαίσιο και εσωτερικές εξελίξεις».
Το
συνέδριο θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη μεταξύ 18-20 Σεπτεμβρίου 2015. Καταληκτική ημερομηνία για υποβολή
προτάσεων είναι η 15η Ιουνίου 2015. Οι προτάσεις θα πρέπει να
συνοδεύονται από τον τίτλο της εισήγησης, από περίληψή της έκτασης έως 150 λέξεις καθώς και από
ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα (μιας παραγράφου). Η ηλεκτρονική διεύθυνση για
την αποστολή των προτάσεων είναι greececoldwar@gmail.com
Προτεινόμενες θεματικές
ενότητες:
- Ο Εμφύλιος Πόλεμος και οι συνέπειές του - Εμφύλιος Πόλεμος και Ψυχρός Πόλεμος
- Ψυχρός Πόλεμος και ελληνική εξωτερική πολιτική (σχέσεις με τη Δύση, την Ανατολή, τον Τρίτο Κόσμο)
- Ευρώπη και Ελλάδα
- Η Ελλάδα στις διεθνικές προκλήσεις – εκσυγχρονισμός και αδράνειες σε ένα παγκοσμιοποιούμενο σύστημα
- Κυπριακό και ελληνοτουρκικές σχέσεις
- Εξελίξεις στο πολιτικό σύστημα 1944-1989
- Πολιτικές ιδεολογίες και ελληνική πολιτική
- Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου στην Ελλάδα.
- Ο Ψυχρός Πόλεμος στη συλλογική μνήμη και τη δημόσια ιστορία
Τετάρτη 1 Απριλίου 2015
Παιδιά του ελληνικού Εμφυλίου - Πρόσφυγες και πολιτική της μνήμης

Loring M. Danforth – Riki Van Boeschoten
Παιδιά του ελληνικού Εμφυλίου
Πρόσφυγες και πολιτική της μνήμης.
Πρόσφυγες και πολιτική της μνήμης.
|
|
|
|
|
Τρίτη 24 Μαρτίου 2015
Η ιστορία των Ελλήνων
Πέτρος Π. Πιζάνιας
Η ιστορία των Ελλήνων
Η νέα κυκλοφορία των εκδόσεων της Εστίας είναι το βιβλίο του Πέτρου Π. Πιζάνια με τίτλο Η ιστορία των Ελλήνων. Από το 1400c. έως το 1820.
Ποιοι ήταν οι Nέοι Έλληνες; Πώς εμφανίστηκαν και πώς σχηματίστηκε ιστορικά το φαινόμενο το οποίο ορίζουμε ως Νέο Ελληνισμό; Μέσα από ποιες ιστορικές διαδικασίες διαφοροποιήθηκαν οι Νέοι Έλληνες από το οθωμανικό σύστημα κυριαρχίας και ταυτοχρόνως ξεχώρισαν από τις υπόλοιπες βαλκανικές εθνοπολιτισμικές ομάδες;
Το βιβλίο πραγματεύεται την πορεία γέννησης και διαμόρφωσης ποικίλων κοινωνικών ομάδων και πληθυσμών, οι οποίοι –με διαφορετικές ιστορικές διαδικασίες– διαμόρφωσαν το φαινόμενο του Νέου Ελληνισμού. Το γενικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται κάθε επιμέρους ανάλυση είναι οι σχέσεις μεταξύ Ελλήνων υποτελών, Οθωμανών κυρίαρχων και Ευρωπαίων, στις εκάστοτε ιστορικές εκδηλώσεις τους. Στο πλαίσιο αυτό, οι Nέοι Έλληνες διαμορφώθηκαν ιστορικά με αλλεπάλληλες διαφοροποιήσεις από το οθωμανικό πλαίσιο, χωρίς να διαθέτουν μεταξύ τους ομοιογενή χαρακτηριστικά εξαρχής.
Στο βιβλίο αναλύονται όλες οι μορφές διαφοροποιήσεων ‒κοινωνικές, οικονομικές, ιδεολογικές, ευρύτερα πολιτισμικές‒ για κάθε κοινωνική ομάδα και σε κάθε ευρύτερη γεωγραφική περιοχή ξεχωριστά. Η δράση των ομάδων αυτών σε κάθε περιοχή διαμόρφωσε εντέλει έναν διακριτό οικονομικό και πολιτιστικό χώρο στο πλαίσιο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τον χώρο του Νέου Ελληνισμού.
Δευτέρα 16 Μαρτίου 2015
Συζητήσεις για την ιστορία
στο Polis Art Café
(Πεσμαζόγλου 5, αίθριο Στοάς του Βιβλίου)
Το περιοδικό ΧΡΟΝΟΣ (www.chronosmag.eu)
σε συνεργασία με το Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας εγκαινιάζει κύκλους
Συζητήσεων για την Ιστορία, οι οποίες θα διεξάγονται κάθε μήνα και θα
κρατήσουν ολόκληρο το 2015, με προοπτική να συνεχιστούν και την ερχόμενη
χρονιά. Ο πρώτος κύκλος θα επικεντρωθεί σε μελέτες για την κρίσιμη
δεκαετία 1940-1950 που εκδόθηκαν πρόσφατα και παρουσιάζουν ιδιαίτερο
ενδιαφέρον. Οι συζητήσεις θα ανοίγουν με τον συγγραφέα ο οποίος θα
εξηγεί τις προθέσεις του, τον τρόπο που εργάστηκε και τα συμπεράσματά
του. Στη συνέχεια, η σκυτάλη θα περνά στους προσκεκλημένους οι οποίοι θα
θέτουν ερωτήσεις ή θα εκθέτουν τις δικές τους, ενδεχομένως διαφορετικές
ή και αντίθετες, εκτιμήσεις και κατόπιν θα ακολουθούν οι παρεμβάσεις
του κοινού. Στόχος των συζητήσεων αυτών είναι να ανοίξει ένας ευρύτερος
διάλογος για την Ιστορία στον δημόσιο χώρο.(Πεσμαζόγλου 5, αίθριο Στοάς του Βιβλίου)
Τον γενικό συντονισμό έχουν η αρχισυντάκτρια του ΧΡΟΝΟΥ Μικέλα Χαρτουλάρη και ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης από το Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας.
Οι συζητήσεις του πρώτου κύκλου θα πραγματοποιηθούν στο Polis Art Café (Πεσμαζόγλου και Πανεπιστημίου). Το πρόγραμμα έχει ως εξής:
Πέμπτη 26 Μαρτίου, ώρα 7.00 μ.μ., παρουσίαση του βιβλίου του Βαγγέλη Τζούκα Οι οπλαρχηγοί του ΕΔΕΣ στην Ήπειρο 1942-44. Τοπικότητα και πολιτική ένταξη, Εστία, 2013
Συζητητές:
- Νίκος Βαφέας, επίκουρος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
- Σπύρος Κακουριώτης, δημοσιογράφος
- Βασιλική Λάζου, μεταδιδακτορική ερευνήτρια, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
- Σωτήρης Ριζάς, διευθυντής Ερευνών Κ.Ε.Ι.Ν.Ε., Ακαδημία Αθηνών
- Ο συγγραφέας
Τετάρτη 22 Απριλίου, ώρα 7.00 μ.μ., παρουσίαση του βιβλίου του Μενέλαου Χαραλαμπίδη Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας, Αλεξάνδρεια, 2014
Συζητητές:
- Ελένη Κυραμαργιού, υποψήφια διδάκτορας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
- Άρης Μαραγκόπουλος, συγγραφέας
- Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος, υπεύθυνος σύνταξης RedNoteBook
- Αλεξάνδρα Πατρικίου, μεταδιδακτορική ερευνήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο
- Σταύρος Σταυρίδης, αναπληρωτής καθηγητής, Ε.Μ.Π.
- Ο συγγραφέας
Τρίτη 12 Μαΐου, ώρα 8.00 μ.μ., παρουσίαση του βιβλίου του Πολυμέρη Βόγλη Η αδύνατη επανάσταση. Η κοινωνική δυναμική του Εμφυλίου Πολέμου, Αλεξάνδρεια, 2014
Συζητητές:
- Βαγγέλης Καραμανωλάκης, επίκουρος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
- Δήμητρα Λαμπροπούλου, λέκτορας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
- Στρατής Μπουρνάζος, δημοσιογράφος-ιστορικός
- Ηλίας Νικολακόπουλος, καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
- Ο συγγραφέας
Τρίτη 9 Ιουνίου, ώρα 8.00 μ.μ., παρουσίαση του βιβλίου του Δημήτρη Κουσουρή Δίκες των δοσιλόγων 1944-1949. Δικαιοσύνη, συνέχεια του κράτους και εθνική μνήμη, Πόλις, 2014
Συζητητές:
- Μιχάλης Κοσμόπουλος, δικηγόρος
- Ελένη Κούκη, υποψήφια διδάκτορας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
- Τάσος Κωστόπουλος, δημοσιογράφος
- Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, συγγραφέας
- Γιάννης Σκαλιδάκης, διδάκτορας ιστορίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
- Ο συγγραφέας
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)

.jpg)
