Το νησί του Μουσολίνι Φασισμός και ιταλική κατοχή στη Σύρο

Sheila Lecoeur

Το νησί του Μουσολίνι

Φασισμός και ιταλική κατοχή στη Σύρο

Μετάφραση: Ελένη Αστερίου

ISBN: 978-960-221-589-0 ,  σελ. 335, σχ.14x21,

Α’ έκδοση Οκτώβριος 2013,

τιμή  18,00 € (χωρίς ΦΠΑ)

«Η Σέιλα Λεκέρ έγραψε μια πρωτοποριακή και συγκινητική μελέτη για την ιταλική κατοχή της Σύρου στη διάρκεια του πολέμου. Δεν γνωρίζω άλλη μελέτη που να δείχνει την πραγματικότητα της ιταλικής φασιστικής κατοχής –σε διάκριση από τη γερμανική– ξεκινώντας από τα κάτω, χάρη στην ύπαρξη ενός πολύ πλούσιου αρχείου στο νησί σχετικά με την τοπική διοίκηση κατά τη διάρκεια του Β ́ Παγκοσμίου Πολέμου. Είναι μια ζοφερή ιστορία –μια περιπτωσιολογική μελέτη του τρόπου με τον οποίο δεν πρέπει να ασκείται η κατοχή– που κορυφώθηκε σε έναν καταστροφικό λιμό, αποτέλεσμα κυρίως των κακοσχεδιασμένων αυτοκρατορικών φιλοδοξιών του Μουσολίνι. Το βιβλίο δείχνει πώς συνδυάστηκε αυτή η τραγωδία με τις φασιστικές βλέψεις για διάσπαση της Ελλάδας και απορρόφηση των Κυκλάδων σε μια διευρυμένη ζώνη επιρροής στο Αιγαίο. Είναι πραγματικό απόκτημα για την επιστημονική βιβλιογραφία περί κατοχής και φασισμού και σημαντική παρέμβαση στην εξελισσόμενη διαμάχη γύρω από το μουσολινικό όραμα μιας διεθνούς φασιστικής τάξης πραγμάτων. Θα προσελκύσει τους μελετητές του φασισμού, του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της στρατιωτικής κατοχής εν γένει.»

Mark Mazower, καθηγητής ιστορίας, Πανεπιστήμιο Κολούμπια

Μέσα στη θύελλα της τριπλής κατοχής της Ελλάδας από την Ιταλία, τη Γερμανία και τη Βουλγαρία κατά τον Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ιταλική πολιτική έπαιξε αποφασιστικό ρόλο. Προωθώντας το φασιστικό όραμα ιμπεριαλιστικής επέκτασης και ηγεμονίας στην ανατολική Μεσόγειο, οι φιλοδοξίες του Μουσολίνι επικεντρώθηκαν στη Σύρο, πρωτεύουσα των Κυκλάδων. Η ιταλική κατοχή, που οδήγησε σ’ έναν καταστροφικό λιμό, είχε σημαντικές επιπτώσεις στον τοπικό πληθυσμό, στην περιοχή και στην ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας.

     Η Σέιλα Λεκέρ αντλεί από ένα ασυνήθιστα πλούσιο τοπικό αρχείο για να διηγηθεί μια ιστορία που δεν είναι δυνατή για άλλα μέρη της Ελλάδας. Δίνοντας έμφαση στην τοπική κατοχική πραγματικότητα, εξετάζει τη ζωή των Ιταλών στρατιωτών, τη δράση και την προπαγάνδα των κατακτητών και τις σχέσεις τους με τις ελληνικές αρχές, αποκαλύπτοντας έτσι τους μηχανισμούς με τους οποίους η Ιταλία ήλπιζε να διοικήσει μια εν δυνάμει αυτοκρατορία. Παρουσιάζοντας ανάγλυφα την εικόνα μιας κοινωνίας σε κίνδυνο, δείχνει πώς το τοπικό πλαίσιο διαμόρφωσε τις αντιδράσεις απέναντι στην ξένη κυριαρχία –πώς, για παράδειγμα, οι κοινωνικές και θρησκευτικές εντάσεις επιδεινώθηκαν από το λιμό, τη μαύρη αγορά και την προσφυγή σε απεγνωσμένες στρατηγικές επιβίωσης– και παρακολουθεί τις μακροχρόνιες συνέπειες της κατοχής μέσα από τις αναμνήσεις των ανθρώπων που επιβίωσαν.

Η Sheila Lecoeur πήρε το διδακτορικό της από το Birkbeck College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου και είναι συντονίστρια ιταλικών του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Imperial College του Λονδίνου.

Επαναστάσεις στα Βαλκάνια. Στάσεις και εξεγέρσεις την εποχή των εθνικισμών (1804-1908)

Διεθνές επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Επαναστάσεις στα Βαλκάνια. Στάσεις και εξεγέρσεις την εποχή των εθνικισμών (1804-1908) / Revolutions in the Balkans. Revolts and Uprisings in the Era of Nationalism (1804-1908)» διοργανώνει το Κέντρο Έρευνας Νεότερης Ιστορίας στις 31 Οκτωβρίου και 1-2 Νοεμβρίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο (Αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα 2).

Το χρονολογικό εύρος του συνεδρίου εκτείνεται από την πρώτη σερβική εξέγερση (1804) και φτάνει μέχρι την Επανάσταση των Νεοτούρκων (1908). Σε αυτά τα εκατό χρόνια, ο χάρτης της νοτιο-ανατολικής Ευρώπης ξαναφτιάχτηκε μετά από μια σειρά επαναστατικών κινημάτων, κυρίως εθνικών και φιλελεύθερων.

Το κομμάτι αυτό της Ευρώπης βίωσε τον απόηχο των ευρωπαϊκών επαναστάσεων του 1830 και 1848, καθώς και της γερμανικής και ιταλικής ενοποίησης. Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι η «Εποχή των Επαναστάσεων» στα Βαλκάνια φτάνει μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα.

Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, το συνέδριο θα επιχειρήσει μια διεπιστημονική ανάλυση του τι ήταν «επανάσταση» στα Βαλκάνια κατά τη διάρκεια του μακρού δέκατου ένατου αιώνα και του αν τελικά μπορεί να δημιουργηθεί μια τυπολογία βαλκανικών επαναστατικών κινημάτων.

Μέσα από τη διαδικασία ανοιχτής πρόσκλησης (call for papers) επιλέχθηκαν 56 ανακοινώσεις διακεκριμένων επιστημόνων από τις περισσότερες Βαλκανικές χώρες (Ελλάδα, Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβενία, Κύπρος), αλλά και από τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα (Ηνωμένες Πολιτείες, Βρετανία, Γαλλία, Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία).

Οι ποικίλες θεματικές περιλαμβάνουν ζητήματα ταυτότητας, βίας, ιστοριογραφίας, καθώς και τη σχέση Δύσης και Βαλκανίων, παράδοσης και νεωτερικότητας. Επιπλέον διερευνώντας τις τοπικές, εθνικές και δι-εθνικές διαστάσεις των εξεγέρσεων θα αναδειχθούν θέματα φύλου, μικρο-ιστορίες, αναπαραστάσεις των εξεγέρσεων καθώς και τυπολογίες των ίδιων των επαναστατών.

Το in.gr και το Βήμα είναι χορηγοί επικοινωνίας της εκδήλωσης.
Βλ. και http://polhist.panteion.gr/keni/index.php/el

• Το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου

Tο ταξίδι του Ματαρόα. Πορτραίτο μιας εξόριστης γενιάς

Ημερίδα και στρογγυλή τράπεζα

Παρασκευή 11 Οκτωβρίου 2013 | 09.30-19.00
Γαλλικό Ινστιτούτο | Auditorium Θεόδωρος Αγγελόπουλος

 Το ταξίδι του Ματαρόα, οργανωμένο το Δεκέμβριο του 1945 από το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, συνιστά ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της ελληνογαλλικής ιστορίας. Επανεξετάζοντας την ιστορική, αλλά και τη μυθική του διάσταση, η Ημερίδα επιχειρεί να αναδείξει μερικές από τις δεσπόζουσες φυσιογνωμίες της καραβιάς, μεταξύ των οποίων φιλόφοσοι, αρχιτέκτονες, νομικοί, συγγραφείς, ποιητές ή καλλιτέχνες, ως εξέχουσες προσωπικότητες της γενιάς τους.
Τη διεξαγωγή της Ημερίδας θα ακολουθήσει στρογγυλή τράπεζα με θέμα την ιστορική απήχηση του ταξιδιού και τις επανασημασιοδοτήσεις του.

Οργανωτική Επιτροπή :

Servanne JOLLIVET, ερευνήτρια, CNRS/Curapp

Νικόλας ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ, λέκτορας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλητές :

Νίκος ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ, καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Lucile ARNOUX, καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο της Tours

Servanne JOLLIVET, ερευνήτρια, CNRS/Curapp

Βασιλική ΛΑΛΑΓΙΑΝΝΗ, καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Πολύνα ΚΟΣΜΑΔΑΚΗ, επιμελήτρια, Μουσείο Μπενάκη

Κωστής ΚΟΡΝΕΤΗΣ, Επίκουρος καθηγητής, Κέντρο Ευρωπαϊκών και Μεσογειακών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης

Ευγένιος ΜΑΤΘΙΟΠΟΥΛΟΣ, καθηγητής, Πανεπιστήμο Κρήτης

Νικόλας ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ, λέκτορας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Παναγιώτης ΤΟΥΡΝΙΚΙΩΤΗΣ, καθηγητής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Μαρία ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-MEURER, καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Βιέννης

 Η Ημερίδα εντάσσεται στο πλαίσιο του τετραετούς ερευνητικού ερευνητικού προγράμματος «Αθήνα-Παρίσι, 1945-1974» της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής. Για περισσότερες πληροφορίες, http://www.efa.gr/Recherche/Manif/rech_manif_coll.htm

Πρόγραμμα  :

09.30     Υποδοχή συνέδρων

09.45     Χαιρετισμοί

A. ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ: ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

10.00   Ν. ΜΑΝΙΤΑΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ματαρόα : η ανάκαμψη της φοιτητικής μετανάστευσης προς τη Γαλλία

10.30   S. JOLLIVET, CNRS, Curapp

Τρείς στρατευμένοι φιλόσοφοι : από τον Εμφύλιο στην κριτική του Μαρξισμού (Αξελός, Καστοριάδης, Παπαιωάννου)

11.00   N. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Οι νομικοί του Ματαρόα

11.30  Συζήτηση

11.45  Διάλειμμα

12.00   Ε. ΜΑΤΘΙΟΠΟΥΛΟΣ, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ο κόσμος της τέχνης στην Αθήνα μετά την Απελευθέρωση.

12.30   Π. ΚΟΣΜΑΔΑΚΗ, Μουσείο Μπενάκη

Οι γλύπτες του Mataroa : παρισινές κατευθύνσεις

13.00   Συζήτηση

13.15  Διάλειμμα

15.00   Π. ΤΟΥΡΝΙΚΙΩΤΗΣ, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οι αρχιτέκτονες του Mataroa:  Αναδρομή σε ένα μεγάλο ξεκίνημα

15.30 Συζήτηση

15.45    L. ARNOUX, Πανεπιστήμιο της Tours

Η Ελλη Αλεξίου (1894-1988), η Μάτση Χατζηλαζάρου (1914-1987) και η  περιπέτεια του Ματαρόα: συγγραφικές διαδρομές

B. ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΘΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

16.15   Β.ΛΑΛΑΓΙΑΝΝΗ, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Γραφή, μνήμη και Ιστορία. Η περίπτωση της Μιμίκας Κρανάκη

16.45   Συζήτηση

17.00  M. OIKONOMOU, Πανεπιστήμιο Βιέννης

Το Ματαρόα και η κριτική της μεθόδου: Τρεις πλόες

17.30 Συζήτηση

17.45 Διάλειμμα

ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

18.00     Ελίτα Κουνάδη, ηθοποιός, υπεύθυνη της παράστασης MATAROA – Η διάτρητη μνήμη/Κωστής Κορνέτης (Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης)/Λεωνίδας Εμπειρίκος, ιστορικός/Μάνος Ζαχαρίας, σκηνοθέτης/Αννα Φιλίνη, αρχιτέκτονας-ζωγράφος/ Π.Τουρνικιώτης

Βλ. επίσης:

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%81%CF%8C%CE%B1

http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=373529

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_6_13/01/2008_254987

Συνέδριο για το καθεστώς της 4ης Αυγούστου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Ο Ι. Μεταξάς ασκεπής σε στάση προσοχής στις σκάλες της Παλαιάς Βουλής πιθανώς σε ανάκρουση Εθνικού Ύμνου. Διακρίνονται ο Κ. Κοτζιάς και ο π. Υπουργός Τουρκοβασίλης με τους παρισταμένους να αποδίδουν τον φασιστικό χαιρετισμό.

Φόρουμ Κοινωνικής Ιστορίας

Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου και η ελληνική κοινωνία.

Ένα πείραμα εκφασισμού;

Αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα – Πάντειο Πανεπιστήμιο

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

13.30: Έναρξη – Εισαγωγική ομιλία: Νίκος Βαφέας (Πανεπιστήμιο Κρήτης)

14.00-16.00 ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πρόεδρος: Χριστίνα Αγριαντώνη (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)

Νατάσα Κεφαλληνού, (MA Σύγχρονης Ιστορίας Παν/μιου Ιωαννίνων) Ο κρατικοποιημένος συνδικαλισμός κατά την περίοδο της 4ης Αυγούστου: η περίπτωση του Εργατικού Κέντρου Πειραιά

Ανθούλα Βρέττη, (μεταπτυχιακή φοιτήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο) Το καθεστώς Μεταξά και η ελληνική βιομηχανία, 1936-1940

Βασίλης Ευαγγελίδης (δρ. Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών) - Ηλίας Καφάογλου (συγγραφέας – ιστορικός), Η τεχνολογία την περίοδο Μεταξά

16.30 – 18.00 ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πρόεδρος: Δήμητρα Λαμπροπούλου (Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Χρήστος Σταθόπουλος (υπ. δρ. Πανεπιστημίου Αιγαίου), Νίκος Χατζόπουλος,( Ιστορικός / Ιστορικό Αρχείο Σώμα Ελλήνων Προσκόπων) «Προσκοπισμού στάσις παντού αντιδραστική». Μεταξάς, ΕΟΝ, Προσκοπισμός και η «μάχη» για τη νεολαία

Κωστής Καρπόζηλος (μεταδιδακτορικός ερευνητής Columbia University) - Ελένη Κυραμαργιού (υπ. δρ. Πανεπιστήμιο Αιγαίου), Ο Πρώτος Εργάτης: Κορπορατισμός, κοινωνικό ζήτημα και εργατική πολιτική (1936-1940)

Μαρία Καβάλα (δρ. Ιστορίας, ΑΠΘ), Η πατερναλιστική πολιτική του καθεστώτος απέναντι στις γυναίκες

18.15 – 20.15 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑΣ

Πρόεδρος: Ηλίας Νικολακόπουλος (Πανεπιστήμιο Αθηνών)

Ελπίδα Βόγλη, (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης) Η δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά και «το έργον της διαφωτίσεως των ομογενών»: Απόπειρες ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ κράτους και διασποράς.

Φίλιππος Κάραμποτ, (Ιστορικός, King’s College London) «Έλλην πολίτης, Εβραίος το θρήσκευμα»: Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου και η ιδιότητα του πολίτη

Βασίλης Κουτσούκος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Η διαχείριση του χώρου ως μέσο προσδιορισμού της μειονοτικής πολιτικής του Ι. Μεταξά

Γεωργία Κοντού (Φιλόλογος, δρ. Ιστορίας), Πολιτική του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου απέναντι στις γλωσσικές μειονότητες.

ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

10.00-12.00 ΜΙΑ ΝΕΑ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ;

Πρόεδρος: Δέσποινα Παπαδημητρίου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)

Κατερίνα Πάπαρη (υπ. δρ., Παν. Αθηνών), Η ιδεολογική νομιμοποίηση της μεταξικής δικτατορίας από τους ιδεαλιστές διανοούμενους του Μεσοπολέμου

Bart Soethaert (FU Βερολίνο), Η ανάγνωση της παρακμής. Χρήσεις του Oswald Spengler στη δεκαετία του 1930

Γιώργος Σουβλής (υπ. δρ. Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο), Μεταξική δικτατορία και δημόσιοι διανοούμενοι. Αντικοινοβουλευτισμός και πανεπιστήμιο

Βασίλης Μπογιατζής (Δρ. ΕΜΠ/ΕΚΠΑ), Από τη Συντηρητική Επανάσταση στο Νέον Κράτος: η παρουσία ξένων συντηρητικών και φασιστών διανοουμένων στα περιοδικά της μεταξικής δικτατορίας

12.15 -13.45 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ 4ΗΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Πρόεδρος: Δημήτρης Κουσουρής (Πανεπιστήμιο Κρήτης)

Χάρης Αθανασιάδης (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), «Η υπόκωφος αντίστασις». Οι δημοτικιστές και η 4η Αυγούστου

Γιάννης Αγγελάκης (δικηγόρος- μεταπτυχιακός φοιτητής ΠΜΣ Ιστορίας και Θεωρίας του Δικαίου, Τμήμα Νομικής, ΕΚΠΑ), «..Νοθεύει και διαστρέφει το γνήσιο πνεύμα της παραδόσεως της ελληνικής μουσικής» : Η μεταξική λογοκρισία στη μουσική και η απαγόρευση των «αμανέδων ρεμπέτικων»

Κώστας Καραβίδας, (υπ. δρ. Πανεπιστήμιο Αθηνών) «Πολιτικές του πολιτισμού και απόπειρες θεσμικής συγκρότησης των γραμμάτων και των τεχνών στα χρόνια της μεταξικής δικτατορίας. Ανοίγματα στη φιλελεύθερη και αστική διανόηση»

15.00 – 16.30 ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Πρόεδρος: Αλεξάνδρα Πατρικίου (δρ. Πάντειου Πανεπιστημίου)

Νάταλι Πατρίτσια Σούρσου, (υπ.δρ. Πανεπιστήμιο Βιέννης) O δικτάτορας σε διάλογο με τη μάζα: Φωτογραφικές πηγές μιας συνομιλίας

Σπυριδούλα Πυρπύλη (δρ. Ιονίου Πανεπιστημίου), Μουσεία και μουσειακή πολιτική κατά τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου

Άγγελος Βλάχος (δρ. Πανεπιστήμιο Αθηνών), Ο τουρισμός στα χρόνια της μεταξικής δικτατορίας: Από τη «βιομηχανία των ξένων» στην εξύψωση του εθνικού φρονήματος

16.45- 18.15 Ο ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Πρόεδρος: Μενέλαος Χαραλαμπίδης (δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών)

Δημήτρης Αγγελής-Δημάκης, (υπ. δρ. Αυτόνομο Πανεπιστήμιο Μαδρίτης) Το μεταξικό καθεστώς στην ύπαιθρο : Δημόσιος λόγος και πολιτικές αποφάσεις. Σύγκριση με το καθεστώς του Primo de Rivera στην Ισπανία

Βασίλης Δαλκαβούκης, (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης) ‘Περί αποκαταστάσεως ακτημόνων’. Ορεινή οικονομία και κοινωνία την εποχή της δικτατορίας Μεταξά. Το παράδειγμα των Σαρακατσάνων του Ζαγορίου.

Δημήτρης Παναγιωτόπουλος, (Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών) Ο «πρώτος αγρότης», οι συνοδοιπόροι του και η μεταξική απόπειρα εκφασισμού της αγροτικής κοινωνίας

18.30 – 20.00 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ

Πρόεδρος: Πολυμέρης Βόγλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)

Ιωάννης Κ. Φίλανδρος, (υπ. δρ. Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο) «Φιλελευθερισμός υπό διωγμόν: Το Εθνικό Ενωτικό Κόμμα, 1935-1940»

Νίκος Βαφέας (Πανεπιστήμιο Κρήτης), Νίκος Κοταρίδης (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου στη δικτατορία των Συνταγματαρχών. Συνέχειες και ασυνέχειες στον επίσημο αντικοινοβουλευτικό λόγο.

Στράτος Δορδανάς (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Η ναζιστική Γερμανία και το καθεστώς Μεταξά: Ακτινογραφώντας την ελληνική κοινωνία μέσα από τις εκθέσεις της γερμανικής πρεσβείας Αθηνών

20.00-20.30 Κλείσιμο – Συμπεράσματα : Πολυμέρης Βόγλης (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)

Μεταπολίτευση 1974-1981

Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας σας προσκαλούν την
Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου στις 8.00 μ.μ. στον κήπο του Συλλόγου Ελλήνων
Αρχαιολόγων (Ερμού 134-136) στην παρουσίαση του νέου τεύχους
του περιοδικού Αρχειοτάξιο με αφιέρωμα: «Μεταπολίτευση 1974-1981»

Ομιλητές:
Νικόλας Βουλέλης, δημοσιογράφος-διευθυντής Εφημερίδας των Συντακτών
Εύα Κοταμανίδου, ηθοποιός
Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας
Στέλιος Χαραλαμπόπουλος, σκηνοθέτης

Πληροφορίες: ΑΣΚΙ, Πλατεία Ελευθερίας 1,10553 Αθήνα, Τηλ.: 2103223062

http://askiweb.eu/index.php?lang=gr

email: aski@askiweb.gr, www.askiweb.eu

Βλ. επίσης:

Τα Ψηφιακά ΑΣΚΙ

Αρχειακές ψηφιακές συλλογές:

Η ελληνική νεολαία στις συλλογές των ΑΣΚΙ (1940-1974)

Ιστορία και δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (1946-1949)

Γυνακείες οργανώσεις εργαζομένων

Έντυπες ψηφιακές συλλογές:

Ο παράνομος τύπος (1936-1974)

Πρωτοσοσιαλιστικές εκδόσεις (1855-1937)

Ψηφιακό Φωτογραφικό Αρχείο

Μουσεία και εκπαιδευτικά προγράμματα - Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου

Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου

20 Μουσεία και Πολιτιστικοί Φορείς παρουσιάζουν τις δράσεις
και τα εκπαιδευτικά τους προγράμματα και καλούν
τους μεγάλους και κυρίως τους μικρούς τους φίλους να συμμετέχουν, δωρεάν !

Συμμετέχουν:
Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος / Ελληνικό Παιδικό Μουσείο / Ελληνικό Μουσείο Αυτοκινήτου, / Ελληνοαμερικανική Ένωση / Ίδρυμα Πολιτισμού και Εκπαίδευσης «Ανδρέας Λεντάκης» / Ινστιτούτο των Ελληνικών Μύλων / Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη / Ινστιτούτο Έρευνας Μουσικής & Ακουστικής / Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας / Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης / Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φοίβου Ανωγειανάκη – Κέντρο Εθνομουσικολογίας /Μουσείο Ηρακλειδών, Τέχνη και Μαθηματικά / Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών / Μουσείο Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη / Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμεικής -Ίδρυμα οικ. Γ. Ψαρόπουλου / Κέντρον Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών / Μουσείο Πολιτικών Εξορίστων Άη Στράτη / Μουσείο Σπύρου Βασιλείου / Μουσείο Συναισθημάτων Παιδικής Ηλικίας / Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Δημοτική Πινακοθήκη, Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων –Δωδεκανησιακό Σπίτι Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Μουσείο «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος», Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη»
 
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ 10.00-19.30

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ
(αριστερή πτέρυγα του Κέντρου Τεχνών)
Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμεικής -Ίδρυμα Οικ. Γ. Ψαρόπουλου
10.30-11.30 / «Παραμύθια μυθιακά με πηλό πλασμένα» / 6-12 ετών / 20 παιδιά
Εβραϊκό Μουσείο της Ελλάδος
12.00-14.00 / «Εβραϊκές Γιορτές» / Οικογενειακό πρόγραμμα / 6-12 ετών / 20 άτομα
Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
16.00-17.00 / «Ανακαλύπτοντας τις τέχνες» / Οικογενειακό πρόγραμμα/ 2-4 ετών / 20 άτομα
17.00-18.00 / «Διάσημοι ζωγράφοι: Σπύρος Παπαλουκάς» / 6-12 ετών / 15 παιδιά

ΧΩΡΟΣ Α’
(τριγωνικός χώρος με γκαζόν ακριβώς αριστερά του διαδρόμου της εισόδου στο Μουσείο Βενιζέλου)
Κέντρον Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών / Έκθεση «Σκιάχτρα»
Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης
12.30-14.00 / «Δέντρα ιερά, τάματα και μύθοι» / Οικογενειακό πρόγραμμα / 4-12 ετών / Πρόγραμμα συνεχόμενης ροής / Ελεύθερη ροή χωρίς περιορισμό στον αριθμό συμμετεχόντων
14.00-15.00 / Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Φιλαρμονική Ορχήστρα Πνευστών
 
ΧΩΡΟΣ Β’
(ασφαλτωμένος χώρος ακριβώς δεξιά της εισόδου στο Κέντρο Τεχνών)
Μουσείο Σπύρου Βασιλείου
11.00-12.00 / «Ζωγραφίζοντας την Ελλάδα με τα χρώματα του μπάρμπα-Σπύρου» / 6-7 ετών / 15 παιδιά
Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Συλλογή φιγούρας θεάτρου σκιών – Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα»
18.30-19.30 / «Παράσταση και επίδειξη φιγούρας καραγκιόζη. Θίασος μαθητών Σωτήρης Χαρίδημος» παιδιά Δημοτικού & Γυμνασίου / 20-30 παιδιά

ΧΩΡΟΣ Γ’
(ασφαλτωμένος χώρος ακριβώς δεξιά της εισόδου στο Κέντρο Τεχνών)
Ελληνοαμερικανική Ένωση
10.30-11.00 / «Παίζοντας και μαθαίνοντας για τους λόφους της Αθήνας» / 8-12 ετών / 20 παιδιά
Ιστορικό Αρχείο Εθνικής Τράπεζας
11.30-12.30 / «Αναζητώντας τα ίχνη της εξαφανισμένης κας Μητρογιάννη μέσα από τα αρχειακά της τεκμήρια» / 8-12 ετών / 15 παιδιά
Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φοίβου Ανωγειανάκη – Κέντρο Εθνομουσικολογίας
13.00-14.00 / «Τα παιχνίδια, τα όργανα» / 8-12 ετών / 20 παιδιά
Μουσείο Ηρακλειδών, Τέχνη και Μαθηματικά
16.00-17.00 / «Τα Μαθηματικά στη Φύση και την Τέχνη» / 8-12 ετών / 20 παιδιά

ΧΩΡΟΣ Δ’
(απέναντι από την είσοδο στο Κέντρο Τεχνών)
Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Μουσείο «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος»
10.30-11.45 & 12.15-13.30 / «Παιδιά, μικροί ιστορικοί ερευνητές, ζωγραφίστε το Πορτρέτο το Ελευθέριου Βενιζέλου» / Δ’, Ε’, Στ’ Δημοτικού / 20 παιδιά
16.15-17.30 / «Παιδιά, μεγάλοι ιστορικοί ερευνητές, ζωγραφίστε το Πορτρέτο του Ελευθέριου Βενιζέλου»
Γυμνάσιο-Λύκειο / 20 παιδιά
Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη»
11.00-11.30 & 13.30-14.00 & 16.30-17.00 / «Ένα παιχνίδι με την Ελληνική Τέχνη και Παράδοση» / Α’, Β’, Γ’ Δημοτικού / 20 παιδιά
12.30-13.00 & 15.30-16.00 / «Ένα παιχνίδι με την Ελληνική Τέχνη και Παράδοση» / Δ’, Ε’, ΣΤ’ Δημοτικού / 20 παιδιά
Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Δημοτική Πινακοθήκη
11.30-12.00 / «Η παλέτα του Ζωγράφου» / Νηπιαγωγείο, Α’, Β’ Δημοτικού / 20 παιδιά
13.15-13.45 / «Ορέστης και Πυλάδης» / Γ’, Δ’ Δημοτικού / 20 παιδιά
15.00-15.30 / «Στο εργαστήρι του Ζωγράφου» / Ε’, ΣΤ’ Δημοτικού / 20 παιδιά
Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων – Δωδεκανησιακό Σπίτι
12.00-12.30 & 13.00-13.30 & 16.00-16.30 & 16.45-17.15 / «Ταξιδεύοντας με ένα σφουγγαράδικο καΐκι»
/ 8-15 ετών / 20 παιδιά

ΧΩΡΟΣ Ε’
(στο χώρο πίσω από το Κέντρο Τεχνών)
Ελληνικό Παιδικό Μουσείο
10.00-13.00 / «Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο ταξιδεύει με το έκθεμα Φυσαλίδες» / Οικογενειακό πρόγραμμα / 3-12 ετών / ελεύθερη ροή, χωρίς περιορισμό στον αριθμό συμμετεχόντων
Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
17.30-18.30 / Συμμετοχική Όπερα / Οικογενειακό πρόγραμμα / από 8 ετών / 40 άτομα


Ελεύθερη είσοδος και δωρεάν συμμετοχή σε όλα τα εκπαιδευτικά προγράμματα
 
Οργάνωση: Δίκτυο Μουσείων και Πολιτιστικών φορέων Αθήνας
www.αthensmuseums.net
 
Φιλοξενία και υποστήριξη εκδήλωσης
Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων
 

Μιλώντας στα παιδιά για το παρελθόν

	«Μιλώντας στα παιδιά για το παρελθόν»
Υπάρχει συγκεκριμένος τρόπος να μιλάμε στα παιδιά για το παρελθόν; Και αν ναι, σε ποιους θα απευθυνόταν ένα βιβλίο με άρθρα που συμπυκνώνουν έρευνες πολύ διαφορετικών κλάδων γι' αυτό το θέμα; Τις απαντήσεις δίνει το βιβλίο «Μιλώντας στα παιδιά για το παρελθόν».
«Σε δασκάλους, καθηγητές, εκπαιδευτικούς, ψυχολόγους, αρχαιολόγους, μουσειολόγους, απλούς γονείς. Πρόκειται για ένα εργαλείο που μπορεί να υπάρχει σε κάθε βιβλιοθήκη αρχαιολογικού ινστιτούτου, μουσείου, σχολείου, αλλά και σπιτιού. Απευθύνεται σε μια μεγάλη γκάμα ανθρώπων που νοιάζονται και θέλουν να εμβαθύνουν στον τρόπο που τα παιδιά κατανοούν το δικό τους παρελθόν, πρώτα το οικογενειακό και μετά το συλλογικό όπως έρχεται στο φως μέσα από τις αρχαιολογικές έρευνες», δήλωσε η Νένα Γαλανίδου. Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης, είναι η μία εκ των δύο επιμελητριών του βιβλίου «Μιλώντας στα παιδιά για το παρελθόν», το οποίο εκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Καλειδοσκόπιο». Το βιβλίο αποτελεί εμπλουτισμένη εκδοχή της αγγλικής έκδοσης με τίτλο «Telling Children about the Past: An Interdisciplinary Perspective» που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2007. Την επιμέλεια της αγγλικής έκδοσης είχαν η Νένα Γαλανίδου και η Λιβ Χέλγκα Ντομάσνες, καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν στη Νορβηγία. Όπως αναφέρεται στον πρόλογό του, το βιβλίο αποτελεί «μια γόνιμη συνεργασία μεταξύ δύο αρκετά διαφορετικών παραδόσεων: του σκανδιναβικού Βορρά και του μεσογειακού Νότου». Η ελληνική έκδοση αποτελεί το πρώτο βιβλίο της σειράς «Δημόσια Αρχαιολογία», που εγκαινιάζουν οι εκδόσεις «Καλειδοσκόπιο». «Υπάρχουν δύο όψεις στην προσπάθεια αυτή. Η πρώτη είναι ότι συγκεντρώνει ανθρώπους από διαφορετικές ακαδημαϊκές παραδόσεις και αντικείμενα: από τις νευροεπιστήμες και την αναπτυξιακή ψυχολογία μέχρι την αρχαιολογία και τη μουσειολογία. Στη συνέχεια, τους βάζει να συζητήσουν μεταξύ τους και να καταθέσει ο καθένας την εμπειρία και τα κεκτημένα του επιστημονικού του πεδίου, για όλους εκείνους που ενδιαφέρονται να εμβαθύνουν στο ‘πώς τα παιδιά έρχονται σε επαφή με το παρελθόν σε διάφορα μέρη του κόσμου και πώς το προσλαμβάνουν και το εσωτερικεύουν'. Η άλλη όψη ανοίγει την αυλαία για τη δημόσια αρχαιολογία, προσφέροντας ένα εκδοτικό φόρουμ συζήτησης και επεξεργασίας, καθώς ήθελα να επικαιροποιήσω αυτό που έκανα πριν από 5 χρόνια στην αγγλική γλώσσα», αναφέρει η ίδια. Δημόσια Αρχαιολογία Η Δημόσια Αρχαιολογία είναι ένα σχετικά νέο πεδίο έρευνας που πραγματεύεται την παρουσία της αρχαιολογίας στη δημόσια σφαίρα. Η Δημόσια Αρχαιολογία «ξεφεύγει από τα σκάμματα, τα εργαστήρια και τα εξειδικευμένα περιοδικά ή συνέδρια -εκεί δηλαδή όπου ζει και παράγεται η αρχαιολογική επιστήμη— και αγγίζει τον δημόσιο χώρο από τον οποίο και αναπαράγεται», αναφέρεται στον πρόλογο. Αφορά «αφηγήσεις» που άλλοτε αφήνουν αδιάφορο το κοινό και άλλοτε το συνεπαίρνουν, άλλοτε το φορτίζουν ιδεολογικά και άλλοτε του δίνουν ερεθίσματα στοχασμού. Όπως οι «εθνικοί» μύθοι, που πυροδοτήθηκαν με την ανακάλυψη των ασύλητων μακεδονικών ταφών από τον Μανόλη Ανδρόνικο. Οι τάφοι στη συνέχεια συνδέθηκαν με τον βασιλιά Φίλιππο Β' ή το κρανίο του Homo heidelbergenisis, του παλαιότερου κατοίκου της Ελλάδας, που αποκαλύφθηκε τυχαία στο σπήλαιο των Πετραλώνων Χαλκιδικής. Η δημόσια Αρχαιολογία όμως αφορά και θέματα της απτής καθημερινότητας, της επαφής των πολιτών με την αρχαιολογία. «Η ελληνική εμπειρία όπως αποτυπώνεται στη λειτουργία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, του αποκλειστικού φορέα προστασίας των μνημείων, προσφέρει πολλές περιπτώσεις υγιούς ανάπτυξης μιας Δημόσιας Αρχαιολογίας αλλά και στρεβλώσεων. Από τη μία, έχουμε μνημεία ανοιχτά στο κοινό, μουσεία κόμβους πολιτισμού -συχνά τους μοναδικούς σε γειτονιές και πόλεις ολόκληρες. Σκέφτομαι το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων με το πολυσχιδές πρόγραμμα εκδηλώσεών του ή το τι θα σημάνει για τους κατοίκους του Πύργου της Ηλείας το άνοιγμα του Αρχαιολογικού Μουσείου εκεί. Κι από την άλλη, ένα δαιδαλώδες δίκτυο υπηρεσιών το οποίο με καθυστέρηση και συχνά παλινδρομήσεις προσπαθεί να ανταποκριθεί σήμερα στις απαιτήσεις και το ρόλο του. Για παράδειγμα, γιατί κάποιος που θέλει να εκδώσει μια άδεια κατεδάφισης ενός κτίσματος στα τείχη του Ηρακλείου πρέπει να κάνει αιτήσεις σε δύο διαφορετικές Εφορείες, Βυζαντινών Αρχαιοτήτων αλλά και Νεοτέρων Μνημείων, που είναι ουσιαστικά δύο υπηρεσίες του ίδιου υπουργείου; Μια ενιαία και πλήρως στελεχωμένη υπηρεσία με όλες τις επιστημονικές ειδικότητες που δρουν συνεργατικά στο χώρο και το χρόνο, θα ήταν περισσότερο λειτουργική και θα άλλαζε την καθημερινή επαφή του πολίτη με την Αρχαιολογία», επισημαίνει η κ. Γαλανίδου. Συμπληρώνει ότι «το ζητούμενο σήμερα είναι η προσέγγιση του μεγάλου κοινού, μιας και η παιδεία και η αγάπη των πολλών για τα μνημεία και τις αρχαιότητες είναι προαπαιτούμενα για την προστασία τους. Το ξεχωριστό αυτό σώμα του Δημοσίου που πρέπει να ενισχυθεί με περισσότερους επιστήμονες, για να προστατευθεί ο μνημειακός πλούτος της Ελλάδας και να λειτουργήσει ως μοχλός πολιτισμού και ανάπτυξης. Μέσα από αυτήν την οπτική μπορεί να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος και η λειτουργία του σώματος εκείνου που είναι ταγμένο στην προστασία του». Το «άνοιγμα» αυτό τα τελευταία χρόνια είναι περισσότερο έντονο από ποτέ: συναυλίες, θεατρικά δρώμενα, διαλέξεις, ξεναγήσεις στα αρχαία μνημεία και τα μουσεία, εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία και ειδικές μειονοτικές ομάδες, όλα έχουν φέρει τον κόσμο πιο κοντά σε αρχαιολόγους και μνημεία. Η δημόσια Αρχαιολογία αποσκοπεί, ανάμεσα σ' άλλα, στο να προσεγγίσει επιστημονικά τους όρους και τα αποτελέσματά του ανοίγματος αυτού. Αυτό εξάλλου είναι και το ζητούμενο, σύμφωνα με την κ. Γαλανίδου: «Μια εξωστρεφής Αρχαιολογική Υπηρεσία μέσα από μια οραματική μεταρρύθμιση, καινοτόμες πρωτοβουλίες που θα καταργούν τις αγκυλώσεις του παρελθόντος και ενσωμάτωση στην αρχαιολογική εκπαίδευση μαθημάτων για τη Δημόσια Αρχαιολογία. Είναι μια μεγάλη συζήτηση που αφορά το αύριο της αρχαιολογίας στην Ελλάδα και η εκδοτική σειρά μάς δίνει μια καλή αφορμή για να ξεκινήσει». Πηγή: AΠE-MΠΕ