An Uprising Remembered: CIA Daughter on Anti-junta
Polytechnic Anniversary
On
the occasion of the Athens Polytechnic Uprising against the Greek Junta, Leslie
Absher, the daughter of a CIA operative stationed in Greece during the military
dictatorship, remembers the events that brought down the regime forty one years
ago Monday. Leslie arrived in Athens as a baby before the coup, brought there
by her father, a young spy on his first mission. “There is much I’ll never know
about his work in Greece but my love for him and Greece calls me to never
forget this historic day,” she wrote to Greek Reporter, describing her
complicated relationship with Greece and her CIA dad.
*By
Leslie Absher
Forty one years ago today, the Greek
military bulldozed the main university gate in Athens, killing students and
signaling the end of the seven-year dictatorship. The students’ decision to
barricade themselves inside the university, even when the tanks showed up, was
a brave one, and led to the dismantling of the junta. We don’t mark this day in
the U.S., even though our country played a role in supporting that dictatorship
and most Americans don’t even know this happened. And it’s true that even in
Greece, where this day and its significance is well-known, the acts of
remembrance — leaving carnations at the university — is slowing down, and has
been for years. Every November, a Greek American friend who’s lived in Athens
for decades, goes to the site and leaves a flower. Then she posts on Facebook
about the low turnout.
When I saw the bulldozed gate a few
years ago, I didn’t recognize it at first. I had gone to the university to
honor the uprising when I noticed a heap of metal resting askew on the ground.
I thought it was a pile of debris. It took a second for it to hit me: I was
staring at the original gate. I was there because I was an American, a citizen
of the country that had been complicit in tolerating the dictatorship. I was
also there because my father had been a part of the U.S. presence in Greece
back then, a spy on his first field assignment. I was two when the dictators
took over. Four years later, my father’s tour ended and we left.
[L-R] Leslie Absher today, and as a
child with her father in Psychiko, Greece.At that point, I was supposed to
resume my American childhood. But that’s not what happened. On some level, I
stayed Greek, not Greek Greek, but quasi Greek. The country and its culture
never fully left me. I’ve talked to other kids of spies and it’s the same for
them. We grow up in other countries, our parent gets reassigned and even though
we leave, the culture we left behind stays buried in our bones. I spent five
years living in Athens, spoke Greek, and have vivid memories of going to the
laiki, the market, or the beach at Glyfada. But what’s stayed with me most is a
feeling, the recognition of a culture I had once known, and had grown to love.
I’ve since been back to Greece many times, strengthening my feelings of
connection. When I try to pinpoint exactly what it is about Greek culture that
makes me feel so connected, I come up with generalities – a self-deprecating
wit, a penchant for emotional intensity. But the country and people are far
more complex than this and I can never really answer this question. I just know
that every time I go to Greece or hear or speak Greek, a part of me feels home.
This home feeling is why I’ve spent a
good part of my life writing about my connection to Greece, and what it’s like
having a CIA dad who was stationed there during the dictatorship. Ours is a
complicated relationship. For decades, I struggled with our differences – I was
the liberal gay daughter and he was the conservative spy. And I carried shame
for years, my whole life it seems, about whatever he did or didn’t know about
the coup and dictatorship. I love my father and although we had numerous
conversations about the junta, I’ll never fully know what his work there
entailed. He was no proponent of dictatorships, yet for me, he was still part
of a U.S. government that tolerated the dictators, which is why, on this day
every year, I make it a point to simply stop and remember.
*Leslie
Absher is a writer and essayist based in Oakland, CA.
Ένα ενδιαφέρον κείμενο από τον Guardian καταδεικνύει, με βάση τα στοιχεία από αποδευσμευμένο αρχειακό υλικό, την πολύχρονη παρακολούθηση επιφανών βρετανών ιστορικών από τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας τους
MI5 spied on leading British historians for decades, secret files reveal
Eric Hobsbawm and Christopher Hill had phones tapped, correspondence intercepted and friends and wives monitored
British historian Eric Hobsbawm at work in January 1976. Photograph: Wesley/Getty Images
MI5 amassed hundreds of records on Eric Hobsbawm and Christopher
Hill, two of Britain’s leading historians who were both once members of
the Communist party, secret files have revealed.
The scholars were subjected to persistent surveillance for decades as
MI5 and police special branch officers tapped and recorded their
telephone calls, intercepted their private correspondence and monitored
their contacts, the files show. Some of the surveillance gave MI5 more
details about their targets’ personal lives than any threat to national
security.
The files, released at the National Archives on Friday, reveal the
extent to which MI5, including its most senior officers, secretly kept
tabs on the personal and professional activities of communists and
suspected communists, a task it began before the cold war. The papers
also show that MI5 opened personal files on the popular Oxford historian
AJP Taylor, the writer Iris Murdoch, and the moral philosopher Mary
Warnock after they and Hill signed a letter supporting a march against
the nuclear bomb in 1959. Christopher Hill was a celebrated historian of the English civil war.Photograph: Jane Bown/Guardian
Lady Warnock told the Guardian on Thursday night: “I’d love to see
the file, or anybody’s file come to that, to see what was/is regarded as
suspicious … I am completely taken aback and even faintly flattered.”
Hobsbawm, who was refused access to his files when he asked to see
them five years ago, died in 2012, and Hill died in 2003. Many passages,
sometimes whole pages, of their files remain redacted and an entire
file on Hobsbawm has been “temporarily retained”. The files include long
lists of names and addresses of letters written by Hobsbawm and Hill.
They make clear that MI5 frequently read – or was sent – copies of as
many as 10 letters a day. At the same time, its officers, or special
branch officers, or their informants – one of whom was given the
codename Ratcatcher – were secretly taking notes of their phone calls
and meetings.
The files show that Hobsbawm, who became one of Britain’s most
respected historians and was made a Companion of Honour while Tony Blair
was prime minister, first came to the notice of MI5 in 1942 when he and
38 colleagues were described as being “obvious members of the CPGB [the
Communist party of Great Britain] on Merseyside”. He became number
211,764 on MI5’s index of personal files. Although he was cleared of
“suspicion of engaging in subversive activities or propaganda in the
army”, MI5 noted it was doubtful that he would be suitable for the
Intelligence Corps. Roger Hollis, later head of MI5, and Valentine
Vivian, the deputy chief of MI6, prevented him from joining the Foreign
Office’s political intelligence department.
At the end of the war, in July 1945, an MI5 officer noted: “As he is
known to be in contact with communists I should be interested to see all
his personal correspondence”.
MI5 said the object of keeping checks on Hobsbawm was “to establish
the identities of his contacts and to unearth overt or covert
intellectual Communists who may be unknown to us”. Similarly, Hill was
kept under surveillance, the files note, to establish “the identity of
his contacts at the University [of Oxford] and in the cultural field
generally, and to obtain the names of intellectuals sympathetic to the
[Communist] party who may not already be known to us”. Secret files on Eric Hobsbawm.Photograph: National Archives
Telephone intercepts disclosed that Hobsbawm and his family were
friendly with Alan Nunn May – a British physicist who had confessed to
spying for Russia and was released from jail in 1952 – and on one
occasion put him up for the night. There is no evidence in the files of
any attempt by either Hobsbawm or Hill to spy for Moscow or that the
Russians were interested in them for any such purpose.
One early file on Hobsbawm describes his uncle Harry, with whom he
sometimes stayed, as “sneering, half Jew in appearance, having a long
nose”.
The surveillance intruded into the targets’ relationships. Hobsbawm
is recorded in 1952 as having “difficulties with his [first] wife, who,”
an MI5 officer noted, “does not consider him to be a fervent enough
Communist”.
A report in 1950 revealed how Hill’s first wife, Inez, was becoming
“sick to death” of his Communist party affiliation, which she had
previously shared. “There seems to be some reason to believe that she is
not only fed up with her husband’s politics but also with her husband’s
political activities, especially as his political sympathies lead him,
according to her, to give a considerable amount of his money to the
party,” the report stated. A subsequent report revealed she was having
an affair with another Communist party official.
Hobsbawm never left the Communist party but the MI5 files show he
argued with the party leadership so strongly that it considered
dismissing him, according to transcripts of MI5’s bugged conversations. Writer Doris Lessing in 1957.Photograph: Hulton-Deutsch Collection/Corbis
At a fraught meeting at the party’s headquarters at King Street in
London’s Covent Garden, at the end of 1956, Hobsbawm, Hill and the
writer Doris Lessing agreed to write a letter attacking the party
leadership’s “uncritical support … to Soviet action in Hungary”, a
reference to the crushing of the uprising there. That support, the
letter explained, was “the undesirable culmination of years of
distortion of facts”. Hill, who left the party a year later, used the
phrase “the crimes of Stalin” at the meeting, according to the MI5
report. The party’s paper, the Daily Worker, refused to publish the
letter which was later run by Tribune, the leftwing weekly.
Unlike the very public manifestation of McCarthyism in the US, the
discreet British version had its victims. Although political activities
did not affect Hill’s academic career, Hobsbawm was prevented from
getting the Cambridge lectureship he wanted. He was later appointed
professor at Birkbeck College, London.
The documents show that years later MI5 was furious with the BBC for
allowing Hobsbawm to broadcast. In October 1962, an MI5 officer noted:
“My BBC contact tells me that Hobsbawm is still an occasional
contributor to the Third Programme … Some recent talks were entitled
‘Sicilian Peasant Risings’ and ‘Robin Hood’.” What is described as
“slightly unexpected” was a series of talks on “Jazz”.
Earlier that year, MI6 asked MI5 if they had any objection to telling
the CIA that Hobsbawm was going on a tour of South America funded, to
its surprise, by the Rockefeller Foundation (Hobsbawm had already
visited Cuba). In a document marked Top Secret, dated 13 May 1963, MI5
told MI6: “A reliable and very delicate source has reported that
Hobsbawm visited a number of countries.”
The files also reveal that the FBI feared that the atom bomb pioneer
Robert Oppenheimer would use a visit to Britain to defect to Russia. He
had come under investigation in America for his leftwing sympathies and
in 1954 the FBI urged MI5 to put him under surveillance if he entered
the UK. In a cable from the US embassy, legal attache JA Cimperman
wrote: “Information has been received that Oppenheimer may defect from
France in September 1954. According to the source, Oppenheimer will
first come to England and then go to France, where he will vanish into
Soviet hands. No further details are available.”
MI5 was anxious to assist. One officer noted: “Undoubtedly, if
Oppenheimer came here under the shadow of reliable reports that he was
possibly going to defect to the Russians, we should treat the matter as
of major importance and in that light do what we could to help.” The
warning proved to be a false alarm and no such attempt occurred.
Hill, who became a celebrated historian of the English civil war and
was later elected Master of Balliol College, Oxford, first came to MI5’s
notice when he visited Russia as an undergraduate in 1935. On his
return a year later, MI5 noted that Hill “has the appearance of a
Communist; but his baggage which was searched by HM Customs, did not
contain any subversive literature”. Secret files on Christopher Hill.Photograph: National Archives
The files show he was turned down after applying for a post in
military intelligence. He “should not be employed as a lecturer to the
Forces”, MI5 insisted in 1946.
In 1953, MI5 described Hill as a “popular history don at Balliol … a
Marxist and Communist party member”. It added, apparently with relief:
“He does not, however, engage in Soviet studies. His period is the
seventeenth century.”
One file contains a copy of a letter to Tribune supporting an
anti-nuclear bomb march organised for 27 November 1959. It was signed by
Murdoch, Taylor and Warnock, as well as Hill. MI5 had opened personal
files on all of them.
Three years later, in October 1961, MI5 noted that Hill had become “a
strong supporter of the Campaign for Nuclear Disarmament”. It added:
“This fact, however, does not shed any light on his political
sympathies, since very many shades of left wing opinion are opposed to
nuclear weapons.”
Lord Lipsey, who had been asked by Hobsbawm to inquire about the
possibility of MI5 keeping files on him, said on Thursday: “As a
supporter of increased openness I am at least delighted that these files
have finally been released.”
Eric Hobsbawm
Born: Alexandria, June 1917 Died: September 2012 Main Works: The Age of Revolution (1962) Industry and Empire (1968) The Age of Capital (1975) The Age of Empire (1987) The Age of Extremes (1994) Interesting Times (2002) Globalisation, Democracy and Terrorism (2007) How to Change the World (2011) (Hobsbawm also wrote The Jazz Scene (1959), originally under the pseudonym, Francis Newton)
Christopher Hill
Born: York, 1912 Died: February 2003 Main works: Economic Problems Of The Church (1955) Puritanism And Revolution (1958) Society And Puritanism In Pre-Revolutionary England (1964) Intellectual Origins Of The English Revolution (1965) God’s Englishman (1970) The Century Of Revolution (1961) Reformation To Industrial Revolution (1967). The World Turned Upside Down (1972) Milton And The English Revolution (1977) Some Intellectual Consequences Of The English Revolution (1980) The World Of The Muggletonians (1983) The Experience Of Defeat (1984) John Bunyan and His Church (1988) The English Bible In 17th-century England (1993) Liberty Against The Law (1996)
• This article was amended on 29 October 2014 to clarify information
about Eric Hobsbawm’s CH and the year Christopher Hill died.
Έκθεση «100 χρόνια Γενικά Αρχεία του Κράτους, 500
χρόνια ιστορίας»
στο Ίδρυμα
Ευγενίδου από 3 έως 30 Νοεμβρίου 2014
Τα
Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ)
κορυφώνοντας τις εκδηλώσεις τους για τον εορτασμό των 100 χρόνων (1914–2014) από
την ίδρυσή τους, παρουσιάζουν στο Ίδρυμα Ευγενίδου υλικό από τα αρχεία και τις
συλλογές τους που συγκεντρώθηκε και διαφυλάχθηκε στον ένα αιώνα της λειτουργίας
τους.
Περγαμηνοί
κώδικες, σιγίλια, αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφίες, γυάλινες φωτογραφικές
πλάκες, μπομπίνες κινηματογραφικών ταινιών, δίσκοι μουσικής, έργα τέχνης,
αντικείμενα λατρείας συνθέτουν, μαζί με τα επίσημα έγγραφα του ελληνικού
κράτους, των ξένων διοικήσεων και τα έγγραφα των ιδιωτικών συλλογών, το εύρος
των υποστρωμάτων και την πολυμορφία του αρχειακού πλούτου τους.
Η
έκθεση «100 χρόνια Γενικά Αρχεία του Κράτους, 500 χρόνια ιστορίας» διαρθρώνεται
σε εννέα ενότητες και περιλαμβάνει αρχειακό υλικό που καλύπτει την περίοδο
πέντε αιώνων, από τον 17ο αι. έως και τις αρχές του 21ου.
Οι ενότητες ακολουθούν τις βασικές χρονολογικές περιόδους της ελληνικής
ιστορίας. Μια ξεχωριστή, δέκατη ενότητα, είναι αφιερωμένη στην παρουσίαση του
περιεχομένου της συλλογής του Γιάννη Βλαχογιάννη, ιδρυτή των Γενικών Αρχείων
του Κράτους.
Η
πρώτη ενότητα απαρτίζεται από επιλεγμένα τεκμήρια της συλλογής χειρογράφων και
της συλλογής χαρακτικών των ΓΑΚ. Μέσα από επιλεγμένα τεκμήρια παρουσιάζονται
όψεις του Αγώνα για την Ανεξαρτησία (1821–1827), οι προσπάθειες για τη
θεμελίωση του νέου ελληνικού κράτους κατά τη διακυβέρνηση του Ιω. Καποδίστρια (1828-1832),
η περίοδος της βασιλείας του Όθωνα (1833–1862) και ο εκσυγχρονισμός του ελληνικού
κράτους (1863–1911). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα τεκμήρια της περιόδου
1912–2004 τα οποία παρουσιάζονται πρώτη φορά σε τέτοια έκταση. Εκτίθεται υλικό σχετικό
με τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο, το όραμα της Μεγάλης Ιδέας και τη διαχείριση της
υποδοχής και αποκατάστασης των προσφύγων (1912–1935). Η περίοδος της δικτατορίας
του Ιω. Μεταξά, της ιταλογερμανικής Κατοχής, της Αντίστασης και του Εμφυλίου
πολέμου αποτελούν το περιεχόμενο της περιόδου 1936-1949. Η μετά τον Εμφύλιο
περίοδος που σηματοδοτείται από την έντονη παρουσία των Ανακτόρων στη ζωή του
τόπου και η δικτατορία των συνταγματαρχών απαρτίζoυν
την ενότητα της περιόδου 1950–1973. Η τελευταία ενότητα περιλαμβάνει τεκμήρια
της μεταπολιτευτικής περιόδου από το 1974 και εξής.
Η
έκθεση πλαισιώνεται από δύο φωτογραφικές συνθέσεις. Η πρώτη αποτυπώνει όψεις
των ιστορικών περιόδων μέσα από επιλεγμένες φωτογραφίες των οπτικοακουστικών
συλλογών των ΓΑΚ. Η δεύτερη παρουσιάζει τεκμήρια και φωτογραφικό υλικό από την
εκατόχρονη πορεία τους και τα πρόσωπα που ταξιδεύουν μαζί τους.
Βασικός
αρωγός και χρηματοδότης του όλου εγχειρήματος είναι το Ίδρυμα Μποδοσάκη, η
χρόνια υποστήριξη του οποίου αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τα ΓΑΚ, ενώ αρωγός της
παρούσας έκθεσης είναι επίσης το Ίδρυμα Ευγενίδου.
Info
HΈκθεση «100 χρόνια Γενικά
Αρχεία του Κράτους, 500 χρόνια ιστορίας» φιλοξενείται στο Ίδρυμα Ευγενίδου.
Διάρκεια έκθεσης: 3
έως τις 30 Νοεμβρίου 2014.
Ώρες
λειτουργίας: Τετάρτη έως Παρασκευή ώρες 17:00-20:00, Σάββατο και
Κυριακή 10:00-20:00 (εξαιρούνται οι επίσημες αργίες).
Είσοδος ελεύθερη - Σημειώνεται ότι θα τηρηθεί
σειρά προτεραιότητας κατά την είσοδο.
Σημείωση:Οι χώροι είναι προσβάσιμοι και φιλικοί
σε ανθρώπους με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα (είσοδος από οδό Πεντέλης 11).
Σε όλους τους ορόφους των κτηριακών εγκαταστάσεων του Ιδρύματος Ευγενίδου είναι
εφικτή η μετακίνηση χρηστών/χρηστριών αναπηρικού αμαξιδίου. Επίσης υπάρχει
προσαρμοσμένος χώρος υγιεινής για ΑμεΑ.
Σημειώνεται ότι υπάρχει η δυνατότητα διερμηνείας στην
Ελληνική Νοηματική Γλώσσα κατόπιν έγκαιρης συνεννόησης με γραπτό μήνυμα στο
τηλέφωνο 6936 177143 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση: pr@eugenfound.edu.gr, ενώ οι σκύλοι-οδηγοί τυφλών είναι
ευπρόσδεκτοι.
Στις 12 Οκτωβρίου 1944 οι Γερμανοί κατακτητές εγκαταλείπαν την Αθήνα. Με αφορμή τη φετινή επέτειο των 70 χρόνων από τότε διαβάστε το εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο της Τασούλας Βερβενιώτη στo Journal of Modern Greek Studies:
Liberation, Trauma, and Memorialization in Greece
This year, 2014, marks the 70th anniversary of the end of the Second
World War in Greece, and 12 October marks the 70th anniversary of the
Liberation of Athens. We wanted to note this anniversary with a paper
that would deal with the importance of the event and would explain the
peculiar absence of its official commemoration. We invited prominent
historian of the era, Tasoula Vervenioti, to offer us her thoughts on this matter.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από την απελευθέρωση της Αθήνας ο
Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας του δήμου Αθηναίων
διοργανώνει επετειακή περιήγηση με τίτλο «Το τέλος της γερμανικής
κατοχής. 70 χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας», την Κυριακή 12
Οκτωβρίου, με αφετηρία τα Προπύλαια στην οδό Πανεπιστημίου.
Στόχος της επετειακής εκδήλωσης, η οποία βασίστηκε στην πρωτοβουλία του
ιστορικού Μενέλαου Χαραλαμπίδη, είναι η περιήγηση στους δρόμους και τα
κτίρια της Αθήνας όπου σημειώθηκαν οι σημαντικότερες αντιστασιακές
κινητοποιήσεις του αθηναϊκού λαού κατά την περίοδο της Κατοχής και η
ανάδειξη ενός σημαντικού μέρους της ιστορίας της που παραμένει μέχρι
σήμερα άγνωστο:
· Ο κατοχικός λιμός του χειμώνα 1941- 1942
· Η πρώτη διαδήλωση και η πρώτη απεργία του 1942
· Η ανατίναξη του κτιρίου της ελληνικής ναζιστικής οργάνωσης ΕΣΠΟ
· Οι χώροι κράτησης και βασανισμού αντιστασιακών από τις γερμανικές αρχές κατοχής Οι αιματηρές μαζικές διαδηλώσεις του 1943
· Τα καζίνο των μαυραγοριτών
· Οι γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας και οι Έλληνες συνεργάτες τους
Μέσα από την αφήγηση σε κάθε σταθμό του περιπάτου θα γίνει προσπάθεια να
ανασυσταθεί η μνήμη της κατοχικής Αθήνας, της Αντίστασης και των
θυμάτων του αντιστασιακού αγώνα.
Η ξενάγηση θα γίνει από τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη, ο οποίος, μετά
το πέρας της ολοκλήρωσής της, θα συμμετέχει σε συζήτηση μαζί με τον
ερευνητή της φωτογραφιας Μανώλη Κασιμάτη, που θα ακολουθήσει στη Νομική
Σχολή (αμφιθέατρο Παπαρηγόπουλου) με προβολή σπάνιου αρχειακού υλικού.
Επίσης, η ιστορικός – αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών
Ευγενία Μπουρνόβα θα παρουσιάσει την ερευνητική της εργασία με θέμα «Η
καθημερινή ζωή στην Αθήνα της Κατοχής».
Ώρα:11.00 Η συμμετοχή είναι ελεύθερη
Θα προβληθουν οι ταινιες-ντοκυμαντερ:
του Αγγελου Παπαναστασιου και του Φιλοποιμηνα Φίνου(ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ-ΕΠΙΚΑΙΡΑ)
ενδεικτικες φωτογραφιες της κατοχης απο τους: Κωστα Παρασχο, Αδελφων
Μεγαλοικονομου, Ηνωμενων Φωτορεπορτερ, γερμανικων αρχειων και αλλων
καθως και εικαστικες δημιουργες.
Πρόσφατα έφυγε από τη ζωή ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες διανοούμενους. Με αφορμή τον θάνατο του καθηγητή Εμμανουήλ Κριαρά, το ΑΠΕ-ΜΠΕ επανέλαβε
τη μετάδοση της τελευταίας του συνέντευξης, που έδωσε στις 28
Νοεμβρίου 2013, ανήμερα των 107ων γεννεθλίων του.
Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:
«Το ξέρω καλά. Οι περισσότεροι - ειδικά κάποιοι νεόκοποι από τις
τηλεοράσεις που έρχονται να με δουν, να μου ζητήσουν 'δηλώσεις', δεν
είναι γιατί γνωρίζουν και εκτιμούν το έργο και την προσωπικότητά μου.
Είναι η ηλικία μου που τους κάνει εντύπωση. Δεν επεπόθησα ξέρετε τόσο
μακρύ βίο... Έγινε. Δεν θέλω πια άλλο να ζήσω. Η χαρά μου (η αγαπημένη
μου σύζυγος) έφυγε. Ο έρωτας– τον οποίο η ύπαρξή της και μόνο μου
ενέπνεε, ο έρωτας για τη ζωή, τη δημιουργία και την εργασία, για τη
δημιουργία, δεν υπάρχει πια. Οπότε, σας ευχαριστώ για τις ευχές και τα
δώρα αλλά... είναι πλέον περιττά. Και η εποχή μας δεν το θέλει το
περιττό..»
Ο Εμμανουήλ Κριαράς, ο φιλόλογος, ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής
σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, “η γηραιότερη εν
ζωή προσωπικότητα της Ελλάδας” (σύμφωνα με τις ηλεκτρονικές
εγκυκλοπαίδειες) σβήνει σήμερα τα 107 κεριά των... περασμένων ημερών
του. Γεννήθηκε στις 15 (με το Ιουλιανό ημερολόγιο που ίσχυε τότε)/28
Νοεμβρίου του 1906 στον Πειραιά.
Με αφορμή αυτά τα 107α γενέθλια, με αιτία την απόλυτη πνευματική του
διαύγεια (παραμένει παρά τα κινητικά προβλήματα που αντιμετωπίζει
εσχάτως, πνευματικά διαυγέστερος πολλών εξ ημών των ηλικιακά
νεωτέρων...), αλλά και τη ματαιωμένη προ πολλού ανάγκη όλων μας για τη
διατήρηση των “προτύπων”, μια “συμβουλή” για τη διαμόρφωση μεθόδων
συνέχειας, το ΑΠΕ-ΜΠΕ επιχείρησε μια ακόμη συζήτηση με τον υπεραιωνόβιο
καθηγητή.
Ζει πάντα εκεί, στο διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου της οδού Αγγελάκη,
ανάμεσα σε βιβλία, χαρτιά, στυλό, λεξικά, φωτογραφίες (κυρίως της
συζύγου του), μερικές παλιές πολυθρόνες, μια κλειστή (πάντα) τηλεόραση,
λίγες εφημερίδες (“δεν αγοράζω πια τέσσερις την ημέρα, τις μείωσα... δεν
έχουν πια ειδήσεις” λέει μάλλον απογοητευμένος) και την... “απέραντη
στοργή που μου δείχνει η Αρτέμιδα, την οποία ευχαριστώ” (συμπληρώνει
εμφατικά)...
Τα σημερινά του γενέθλια (τιμώνται πάντα από τους φίλους και συνεργάτες
του- ή έστω όσους απ' αυτούς απέμειναν εν ζωή), “θα είναι κάτι λιτό.
Απλώς θα μαζευτούμε να φάμε μαζί. Η εποχή δεν επιτρέπει πλέον τα
περιττά...”.
“Δεν ήλπιζα τόσο μακρά ζωή... Θυμάμαι– ξέρετε -τον κομήτη του Χάλεϋ, την
εμφάνιση του Βενιζέλου, παρέστην – μικρό παιδί- σε ένοπλο συλλαλητήριο
στην Κρήτη...”.
”Δεν θέλω πλέον να ζω. Θέλω να διατηρήσω την αισιοδοξία μου αλλά δεν μου
το επιτρέπουν τα 'πράγματα', όπως έχουν καταστεί. Και σε κοινωνικό και
σε προσωπικό επίπεδο. Κοινωνικά, μ' αυτή την κατάπτωση την οικονομική,
αλλά όχι μόνο. Είναι πολιτικό το πρόβλημα και βεβαίως και πρόβλημα
παιδείας. Ο Έλληνας έχει τον... ηρωισμό να θαυμάζει τους αρχαίους -
χωρίς, όμως, να τους γνωρίζει, ούτε να τους καταλαβαίνει. Έτσι, γιατί
τον βολεύουν...
Παράλληλα, φροντίζει για τον διορισμό του 'ανάξιου' συνήθως παιδιού του
σε βάρος του άξιου παιδιού του διπλανού, ο οποίος δεν έχει τις ίδιες...
γνωριμίες, φροντίζει να δουλεύει όσο το δυνατό λιγότερο, να πάει
αργότερα και να φεύγει νωρίτερα από τη δουλειά του, να βάζει στην τσέπη
του ό,τι και όσο μπορεί ο καθένας– όχι μόνο οι πολιτικοί- απ' αυτά που
δεν του ανήκουν, να μισεί και να υπονομεύει τον 'άλλο', να...”.
-Δηλαδή, “μαζί τα φάγαμε”;
-“Ενέχει μια μεγάλη αλήθεια αυτή η ρήση. Υπό την έννοια της νοοτροπίας
που έχει επικρατήσει. Λείπει η εθνική αλληλεγγύη και επικρατεί- ακόμα
και σήμερα εν μέσω αυτής της ανθρωποφονικής κρίσης -το ατομικό
συμφέρον”.
-Ψηφίζετε; Πώς μορφοποιείται- στα ελληνικά πολιτικά δεδομένα του σήμερα
-το όραμά σας περί του δημοκρατικού σοσιαλισμού ως “τη μόνη λύση”;
-“Μέχρι πρόσφατα το έκανα. Τώρα δεν με βαστούν τα πόδια μου να πάω στο
εκλογικό κέντρο. Είχα τοποθετηθεί και στο ψηφοδέλτιο επικρατείας του
ΠΑΣΟΚ. Μου είχε τηλεφωνήσει τότε ο κ. Πετσάλνικος για να ζητήσει την
έγκρισή μου και του είχα πει- θυμάμαι –ότι αποδέχομαι, αλλά... θα ήθελα
να είναι πιο σοσιαλιστικό το κόμμα... Δυστυχώς, δεν τα κατάφερε...
Ύστερα... όχι, όχι δεν είμαι υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν έχω εμπιστοσύνη σ'
αυτά που λέει ο κ. Τσίπρας, ούτε το ΚΚΕ. Τον κομμουνισμό τον γνωρίσαμε
στη Ρωσία έτσι όπως εφαρμόστηκε ... Ήμουν υπέρ του κ. Κουβέλη. Πίστευα
πως είναι αυτός που εκφράζει μια αριστερή πολιτική, αλλά δημοκρατική.
Όπως ήταν και το όνομα του κόμματός του. Είναι λυπηρό, όμως, το ότι και
σ' αυτό τον πολιτικό χώρο υπήρξαν εσωτερικές διαφωνίες και διασπαστικές
κινήσεις που οδήγησαν και στην αποχώρησή του από την κυβέρνηση”.
-Κι αν σας ρωτούσα και πάλι, “τι να κάνουμε”;
-“Πρώτον οι νέοι να μην φεύγουν στο εξωτερικό. Να μάθουν να επιμένουν
και να υπομένουν. Χάνουμε το αίμα μας ως έθνος με τη φυγή των νέων.
Δεύτερον: ΝΑ μείνουν εδώ, να δουλέψουν, να αγαπήσουν την εργασία, να μην
απεργούν (ειδικά οι δάσκαλοι, οι γιατροί...) Και τρίτον... εγώ να
φύγω... Κουράστηκα πια. Δεν θέλω άλλο να ζω για να βλέπω αυτή την
κατάσταση”.
-Είναι που εξέλειπε ο έρωτας; Έτσι όπως το θέσατε προ ολίγων ετών– υπό την έννοια της αέναης επιδίωξης του ιδανικού;
-“Επίστεψα βαθιά στον έρωτα! Αρκεί βέβαια να έχει εκδήλωση και από τις
δύο πλευρές. Προσωπικά, έζησα ευτυχισμένο βίο. Η γυναίκα μου, με την
οποία έζησα 65ετή κοινό ευτυχισμένο βίο, κατανοούσε, κι εγώ εκείνη.
Ερωτευτήκαμε και οι δύο την εργασία, τη δημιουργία, ο ένας τον άλλο...
Επίστεψα πολύ στον έρωτα... Είναι αυτός που σε βοηθά να ζεις και να
δημιουργείς. Είναι αυτό που λείπει ίσως σήμερα...”.
-Και η έλλειψη απογόνων; Είναι κάτι που αν μπορούσατε θα αλλάζατε;
-“Είναι γεμάτο το σπίτι, οι βιβλιοθήκες με... απογόνους μου (τα βιβλία
του). Το πρόβλημα υγείας της συζύγου μου δεν μας επέτρεψε να αποκτήσουμε
παιδιά. Είναι ένα στοίχημα η τεκνοποιία... Και αποδεικνύεται ότι είναι
ευτύχημα ή δυστύχημα... Τελικώς, ευτυχώς που δεν έχω παιδιά. Τουλάχιστον
–αν και τα δικά μου παιδιά θα ήταν σήμερα πολύ μεγάλα- δεν θα
χρειαζόταν και θα κινδύνευαν να αναγκαστούν να φύγουν από τη χώρα...
λόγω της κρίσης”...
...“Τη βλέπω ξέρετε πολύ συχνά στον ύπνο μου... (τη σύζυγο του
Αικατερίνη Στρυφτού-Κριαρά). Θα ήθελα και να ...αναστηθεί, αλλά δεν
γίνεται”.
“Είμαστε τραγικές μορφές. Το γεγονός ότι έχουμε συνείδηση δεν νομίζω ότι
είναι στοιχείο ουσιαστικής ευτυχίας. Ο άνθρωπος ζει πιο ευτυχισμένα
όταν δεν έχει συνείδηση της τραγικότητας της ζωής του. Εγώ -δυστυχώς-
την έχω. Επιθυμία μου είναι πλέον να μη ζήσω. Είναι βάρος πια η ζωή μου”
έλεγε προ επταετίας–μόλις που είχε “κατακτήσει” το “Αιωνόβιος”.
Άλλαξε σύντομα γνώμη. Δυο-τρία χρόνια μετά, δήλωνε: “Όχι δεν φοβάμαι το
θάνατο. Δεν θέλω όμως να πεθάνω αμέσως... Θέλω να ολοκληρώσω τις
εκκρεμότητες των κειμένων μου".
“Απόλογος Βίου”
Είναι αυτές οι εκκρεμότητες που ολοκλήρωσε ήδη. Το τελευταίο βιβλίο του
βρίσκεται ήδη στο τυπογραφείο κι έχει τον τίτλο “Απόλογος Βίου”.
“Προσθέτω ό,τι ίσως παρέλειψα στις προηγούμενες εργογραφίες και
βιογραφίες μου. Αυτά που σας είπα στις κατά καιρούς συζητήσεις μας. Για
τη ζωή μου, τη Γυναίκα μου, τις δραστηριότητες μου».
The classic social history of the great English agricultural uprising of 1830, from two of the greatest modern historians
Sir
Your name is down amongst the Black hearts in the Black Book and
this is to advise you and the like of you, who are Parson Justasses, to
make your wills Ye have been the Blackguard Enemies of the People on all occasions, Ye have not yet done as ye ought – Swing
In
our increasingly mechanized age, the Swing revolts are a timely record
of the relationship between technological advance, labour and poverty.
With the onset of the Industrial Revolution, capitalism swept from the
cities into the countryside, and tensions mounted between agricultural
workers and employers.
From 1830 on, a series of revolts, known
as the "Swing" shook England to its core. Landowners wanting to make
their land more profitable started to use machinery to harvest crops,
causing widespread misery among rural communities. Captain Swing
reveals the background to that upheaval, from its rise to its fall, and
shines a light on the people who tried to change the world and save
their livelihoods.
